DYSLEKSJA

​

​

Motoryka duża – obniżona sprawność ruchowa, która objawia się tym, że dziecko:​

• słabo biega, skacze,

• ma trudności z wykonywaniem ćwiczeń równoważnych, takich jak chodzenie po linii, stanie na jednej nodze,

• ma trudności z uczeniem się jazdy na nartach, łyżwach, rowerze, hulajnodze;

motoryka mała – mała sprawność manualna, dla której charakterystyczne są:

• trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów w zakresie samoobsługi, np. z zawiązywaniem sznurowadeł na kokardkę, używaniem widelca, nożyczek,

• trudności z opanowaniem prawidłowych nawyków ruchowych podczas rysowania i pisania, np. dziecko pomimo wielu ćwiczeń niewłaściwie trzyma ołówek w palcach, w niewłaściwym kierunku kreśli linie pionowe (od dołu do góry) i poziome (od prawej do lewej);

​

​

Koordynacja wzrokowo ruchowa – zaburzenia objawiają się:

• trudnościami z rzucaniem i chwytaniem piłki,

• tym, że dziecko źle trzyma ołówek w palcach (nieprawidłowy chwyt), ma trudności z rysowaniem szlaczków, odtwarzaniem złożonych figur geometrycznych (np. rysowaniem rombu w wieku 6–7 lat);

​

​

Funkcje językowe – zaburzenia objawiają się jako:

• wadliwa wymowa, przekręcanie trudnych wyrazów (przestawianie głosek i sylab, asymilacje głosek, np. sosa lub szosza),

• błędy w budowaniu wypowiedzi, błędy gramatyczne,

• trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych wyrażających stosunki przestrzenne: nad – pod, za – przed, wewnątrz – na zewnątrz,

• trudności z różnicowaniem podobnych głosek (np. z s, b p, k g) w porównywanych słowach typu: kosa – koza lub tzw. sztucznych: resa – Reza,

• mylenie nazw zbliżonych fonetycznie,

• trudności z dokonywaniem operacji (analizy, syntezy, opuszczania, dodawania, zastępowania, przestawiania) na cząstkach fonologicznych (logotomach, sylabach, głoskach) w takich zadaniach, jak wydzielanie sylab i głosek ze słów,

• ich syntetyzowaniem (zaburzenia analizy i syntezy głoskowej i sylabowej), analizowaniem struktury fonologicznej słów (np. w poleceniach typu odszukaj słowa ukryte w nazwie „lewkonia”, o czym myślę: Baba ..aga, co to znaczy „karwony Czepurek”), rozpoznawaniem i tworzeniem rymów i aliteracji (np. w poleceniach typu: wymyśl rym do słowa „mama”, które słowa się rymują: „Tomek – Adam – domek” a które słowo brzmi inaczej; które brzmią podobnie „kolejka – pociąg – kolega”),

• trudności z zapamiętywaniem wiersza, piosenki, więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie,

• trudność z zapamiętywaniem nazw,

• trudność z zapamiętywaniem materiału uszeregowanego w serie i sekwencje, takiego jak nazwy dni tygodnia, pór roku, kolejnych posiłków, sekwencji czasowej: wczoraj – dziś – jutro i sekwencji cyfr: szeregów 4–cyfrowych;

 

 

Funkcje wzrokowe – zaburzenia, które można dostrzec, gdy dziecko ma:

• trudności z wyróżnianiem elementów z całości, a także z ich syntetyzowaniem w całość, np. podczas budowania według wzoru konstrukcji z klocków lego, układania mozaiki, trudności z wyodrębnianiem szczegółów różniących dwa obrazki,

• trudności z odróżnianiem kształtów podobnych (np. figur geometrycznych, liter m–n, l–t–ł) lub identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni (np. liter p–g–b–d);

​

​

Lateralizacja – opóźnienie rozwoju lateralizacji – obserwujemy brak ustalenia ręki dominującej; dziecko nadal jest oburęczne;

​

​

Orientacja w schemacie ciała i przestrzeni – opóźnienie rozwoju orientacji w schemacie ciała i przestrzeni, które objawia się tym, że dziecko:

• ma trudności ze wskazaniem na sobie części ciała, gdy określa terminami : prawe – lewe (np. prawa i lewa ręka, noga, ucho);

• nie umie określić kierunku na prawo i na lewo od siebie (np. droga na prawo, drzwi na lewo);

orientacja w czasie – zaburzenia dotyczące trudności z określaniem pory koku, dnia;

czytanie – nasilone trudności w nauce czytania, dla których charakterystyczne jest to, że dziecko:

• np. czyta bardzo wolno,

• głównie głoskuje i nie zawsze dokonuje poprawnej wtórnej syntezy,

• przekręca wyrazy,

• nie rozumie przeczytanego zdania;

pierwsze próby pisania – można zaobserwować, że dziecko:

• często pisze litery i cyfry zwierciadlanie,

• odwzorowuje wyrazy, zapisując je od strony prawej do lewej.